Geschiedenis, kunst en cultuur.

Geschiedenis

Azerbeidzjan ligt in het zuidwesten van het
continent Azië tussen Iran en Rusland op de Kaukasus aan de Kaspische Zee en heeft een oppervlakte van 86.600 vierkante
kilometer dit is overigens inclusief de Nagorny-Karabach.

Azerbeidzjan grenst tevens ook nog aan Georgië, Turkije en Armenië en is qua oppervlakte 2,5 keer groter dan Nederland.

WIKIPEDIA:

Republiek Azerbeidzjan is het grootste en dichtst bevolkte land in de Kaukasus. Azerbeidzjan ligt op de grens van Oost-Europa en
West-Azië en vormt daarmee een transcontinentale staat. Het land grenst aan de Kaspische Zee in het oosten, Iran in het zuiden, Armenië in het westen, Georgië in het noordwesten en Rusland in het noorden. De Azerbeidzjaanse exclave Nachitsjevan grenst aan Iran in het zuid- en zuidwesten, Turkijein het westen en Armenië in het noordoosten. Ook tientallen eilanden in de Kaspische Zee behoren territoriaal gezien tot Azerbeidzjan.

 

De waterscheiding van de Kaukasus, die dwars door Azerbeidzjan loopt, wordt traditioneel beschouwd als de grens tussen Europa en Azië. Hierdoor is Azerbeidzjan het enige Turkstalige land dat voor het merendeel in Europa ligt.

De Democratische Republiek Azerbeidzjan, de eerste democratische en seculiere republiek in de islamitische wereld,[4] werd opgericht in 1918, maar in 1920 door de Sovjet-Unie veroverd.[5][6] Azerbeidzjan herwon haar onafhankelijkheid in 1991. Kort daarna brak de oorlog in Nagorno-Karabach uit. Azerbeidzjan verloor de controle over Nagorno-Karabach (waar vooral Armeniërs wonen), het gebied eromheen, en de regio’s Karki, Yukhary Askipara, Barxudarl en Sofulu. Nagorno-Karabach is nog steeds niet diplomatiek erkend. Het wordt beschouwd als een de jure deel van Azerbeidzjan

Taal

Hoewel Azerbeidzjaans (ook wel Azeri genoemd) de meest gesproken taal is in het land, wordt de taal ook door ongeveer een kwart van de bevolking van Iran gesproken. Het Azerbeidzjaans is een Turkse taal die behoort tot de Altaïsche familie en is onderling verstaanbaar met Turks en Gagaoezisch. De taal wordt sinds 1991 geschreven met een gemodificeerd Latijns alfabet.

De Azerbeidzjaanse taal is verdeeld in twee varianten: Noord-Azerbeidzjaanse en Zuid-Azerbeidzjaanse, en een groot aantal dialecten. 

Onderwijs en gezondheidszorg

De meerderheid van de bevolking van Azerbeidzjan is hoog opgeleid, met name in wetenschappelijke en technische faculteiten .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Petrogliefen in het Nationaal Park Gobustan, gedateerd op zo’n 12.000 jaar: het park is tot Werelderfgoed uitgeroepen door de UNESCO.

Het oudste bewijs van menselijke nederzettingen op het huidige grondgebied van Azerbeidzjan gaat terug naar het einde van de steentijd en is gerelateerd aan de Guruchay-cultuur van de Grot van Azoch.De culturen van het paleolithicum en de late bronstijd zijn terug te vinden in de grotten van Tağılar, Damcılı, Tsar en Yataq-yeri en in de necropolis van Leylatepe en Saraytepe.

De eerste nederzettingen werden gesticht door de Scythen in de 9e eeuw v.Chr.. Na de Scythen vielen de Meden Azerbeidzjan binnen en beheersten het gebied ten zuiden van de Arasrivier. Het land maakte deel uit van het Medische rijk, daarna van het rijk van de Perzische Achaemeniden. Dit leidde tot de verspreiding van zoroastrisme.

Later werd Azerbeidzjan onder de naam Atropatene onderdeel van Alexander de Grotes Rijk en diens opvolger, het Koninkrijk der Seleuciden. De oorspronkelijke bewoners van het gebied, Kaukasische Albaniërs, vestigden een onafhankelijke koninkrijk rond de 4e eeuw v. Chr. Gedurende deze periode werd het zoroastrisme verspreid in de Kaukasus en Atropatene.

Cultuur.

Azerbeidzjanen hebben een rijke cultuur en een deel daarvan valt onder volkskunst, vooral ambachtskunst. Deze vorm van decoratieve en toegepaste kunst wordt vertegenwoordigd door een breed scala aan ambachten, zoals juwelier, bewerken van metaal, hout en steen. Vervolgens valt onder het ambachtskunst ook het weven van patronen in tapijten. De Azerbeidzjaanse tapijt is een traditionele handgemaakte textiel van verschillende afmetingen. Het land heeft een groot aantal verschillende vormen van tapijten.

Een Azerbeidzjaanse tapijt van de Shirvan subgroep. Het Azerbeidzjaanse tapijt is een UNESCO-meesterwerk van Immaterieel Erfgoed van de Mensheid.

Iedere regio in Azerbeidzjan heeft zijn eigen kenmerkende textuur en patronen. In november 2010 riep de UNESCO het Azerbeidzjaanse tapijt uit tot een meesterwerk van immaterieel erfgoed door de UNESCO. Azerbeidzjan is sinds de oudheid een centrum geweest voor een grote verscheidenheid aan ambachten. De archeologische opgraving op het grondgebied van Azerbeidzjan getuigt van de goed ontwikkelde de landbouw, veeteelt, metaalbewerking, aardewerk, keramiek, en tapijten waarvan sommige dateren van het 2e millennium v.Chr. Azerbeidzjaanse tapijten kunnen gecategoriseerd worden onder verschillende grote groepen en een veelheid aan subgroepen. Het wetenschappelijk onderzoek van de Azerbeidzjaanse tapijt is verbonden met de naam van Latif Kerimov, een vooraanstaand wetenschapper en kunstenaar. Het was zijn kwalificatie dat de vier grote groepen van de tapijten in verband met de vier geografische zones van Azerbeidzjan: Guba-Shirvan, Ganja-Kazachse, Karabach en Tabriz.[180]

Middeleeuwse periode

De Maagdentoren uit de 11e eeuw, in de hoofdstad Bakoe, is ook UNESCO-Werelderfgoed

Architectuur

Azerbeidzjaanse architectuur combineert typische elementen van Oost en West.[171] Vele oude architecturale schatten, zoals de Maagdentoren en het Paleis van de Shirvanshah in Bakoe, overleven in het moderne Azerbeidzjan. Op de voorlopige inzendingenlijst van Werelderfgoed staat de Vuurtempel van Bakoe, Momine Khatun Mausoleum, Hirkan National Park, Binegadi National Park, Lok-Batan Moddervulkaan, Bakoe Stage Berg, Kaspische Shore Defensive Constructions, Susha National Reserve, Ordubad National Reserve en de Paleis van Shaki Khans.[172][173]

Andere architecturale schatten zijn de vierhoekige kastelen in Mardakan, Yukhary Chardaglar, een aantal bruggen over de Arasrivier en verscheidene mausolea. In de 19e en het begin van de 20e eeuw werd er buiten Bakoe weinig monumentale architectuur gecreëerd, door de sterk gestegen winning van olie en gas zijn er in de eerste twee decennia van de 20e eeuw in de hoofdstad echter wel veel luxe woningen en publieke voorzieningen gebouwd zoals treinstations en theaters. Deze gebouwen vertonen, hoewel onder Russisch bestuur gebouwd, veel gelijkenis met gelijktijdige Jong-Turkse architectuur; grote monumentale Jugendstilgevels in natuursteen zijn niet zeldzaam in Bakoe. Onder de meest recente architecturale monumenten staan de metrostations in Bakoe bekend om hun uitbundig decor. Sinds de olie- en gas-export in de 21e eeuw weer goed op gang is gekomen verschijnen overal in de hoofdstad nieuwe torenflats, hotels en winkelcentra. Een modern staaltje van architectuuur toont de Metro van Bakoe.

.Azerbeidzjaanse mythen onthullen vaak de heldhaftigheid en de wijsheid van de mens. Voorbeelden zijn de heldendichten van Koroglu, Dede Qorqud, Asli en Kerem.